Cyrulik Warszawski
Z sapijaszko.net
Czasopismo satyryczne wydawane w Warszawie w latach 1926-1934, założone przez poetów wywodzących się z grupy Skamandra. Kolejnymi redaktorami byli: Leon Osiński, Ludwik Fiszer, Jan Lechoń, M. Łubowski, J. Zimosz oraz Jerzy Paczkowski. Motto, jakie przyświecało Cyrulikowi zaczerpnięte było z Beumarchais i brzmiało: Śmiejmy się! Kto wie, czy świat potrwa jeszcze trzy tygodnie.[1]
Zawartość
1926
nr 1 (1), 1926-06-05
Redaktor i wydawca: Leon Osiński
Zawartość: str. 1: rysunek podpisany "Austro-Daimler" przedstawiający Piłsudskiego i posła Marka; str. 2: wiersz Juliana Tuwima Eia, Eia, Alala oraz Gruczołki młodości Kazimierza Grusa; str. 3: cd Gruczołków..." Grusa; str. 4: dokończenie tekstu Grusa, rys. Zbigniewa Czermańskiego przedstawiający ministra spraw wewnętrznych gen. Młodzianowskiego oraz fraszka Na wojewodę Bnińskiego:
A niechaj Was kaczki zdepczą: Cóż to za pomysł szatański, Ażeby się fatygował Sam wojewoda poznański.
Że nasza biedna dzielnica Coś z głupoty przeskrobała To wy odrazu na braci Walicie największe działa?
Pan Korfanty by wystarczył Każdy by Wam to powiedział Lecz w Belwederze nie mógłby, Bo będzie gdzieindziej siedział.
str. 5: Wojna o teatr Słonimskiego (podpisane: Pro-rok) oraz rys. Grusa "Błędne koło"; str. 6: rysunek satyryczny o PPS, dokończenie tekstu Pro-roka oraz rys. Austro-Daimler o Irzykowskim i Witkiewiczu; str. 7: rysunku o PPS ciąg dalszy, Album znaleziony w Belwederze oraz Historja Cyrulika cz. I; str. 8: rys. Czermańskiego "Piłsudski - Girls"; str. 9 i 10: Dodatek do "Cyrulika Warszawskiego" a w nim m.in. Nagrobki wielkich, acz jeszcze żyjących Polaków Mariana Hemara;
nr 2 (2), 1926-06-12
Redaktor i wydawca: Leon Osiński
Zawartość: str. 1: rysunek Zdzisława Czermańskiego ,,Portret Marszałka Piłsudzkiego w ramach Konstytucji 17 marca''; str. 2: wiersz Juliana Tuwima Pieśń ludowa o generale brygady Sławoju - Składkowskim oraz początek tekstu Antoniego Słonimskiego Dzień bez kłamstwa; str. 3: rys. Daszyńskiego ,,Jak należy rozumieć odezwę Pana Prezydenta Rzeczypospolitej ,,Nie mogą kruszyć jedności Rzeczypospolitej różnice dzielnicowe, społeczna i polityczne'' oraz ciąg dalszy tekstu Słonimskiego; str. 4: rys. Czermańskiego ,,Zdarzenie nieprawdziwe w redakcji Cyrulika Warszawskiego'', ogłoszenie ,,Hrabia i słońce'', wiersze: Słowackiego Bóg i Ojczyzna oraz Tuwima Błaganie; str. 5: Polka Tuwima, rys. z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' pt. Odprawa posłów... greckich, rys. Czermańskiego ,,O słynnej mowie Marszałka Trąpczyńskiego w Komisji Wojskowej Senatu'' oraz tekst podpisany Acer pt. 30 wyrazów na S, które bez namysłu wypowiedział poseł sejmowy, zapytany przez psychjatrę-psychoanalityka, co mu przychodzi do głowy; str. 6: Rady dla początkujących dowódców Arkadjusza Awerczenki oraz dwa rysunki: ,,Głodomór --- laureat'' i ,,Sen senatora albo posła (Dziady część III); str. 7: Nagrobki znakomitych acz jeszcze żyjących polaków, serja II Hemara, m.in. z epitafium Mark(s)a:
MAREK
Zmarksł stary Marek i leży w tym grobie --- Partji prowodyr, zacnej sprawy wasal, O szczebel Bebel i prawie że Lassall W jednej osobie...
Do końca wiedział w promiennej ozdobie Znak swojej partji i trapion maligną Szeptał jej jeszcze --- vinces in hoc signo: W jednej osobie...
Lecz dziwnie czasem losom się podoba I próżno partja dziś na Marka sarka --- Zmarł stary Marek, lecz żyje bez Marka Jedna Osoba...
a także Nieznane rękopisy pisarzy polskich (Juliusz Kaden Bandrowski) Jarosława Iwaszkiewicza oraz ,,Historja cyrulika II''; str. 8: rys. ,,O zawieszeniu swobód w Poznańskiem''; str. 9 i 10: Dodatek do ,,Cyrulika Warszawskiego''.
nr 3 (3), 1926-06-19
Redaktor i wydawca: Leon Osiński
Zawartość: str. 1: rysunek Czermańskiego ,,My pierwsza brygada''; str. 2: wiersz Stanisława Dobrowolskiego (podpisany ps. Quidam) Oda do Don Kichota ilustrowany przez Grusa, tekst O ludziach dowcipnych podpisany: z Teffi (Nadezdha Teffi); str. 3: ciąg dalszy tekstu ze strony 2; str. 4: rys. Czermańskiego z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' pt. Głos wolny --- wolność ubezpieczający, humorystyczna Bibljografja, Skrót Wesela St. Wyspiańskiego, dla użytku młodzieży szkolnej, w jednem zapytaniu i 17 odpowiedziach oraz ,,Z bajek Boziewicza'':
Jeden pan, człowiek skromny, stanąwszy na mecie Spuścił na dół rewolwer przed swoim wystrzałem Pytają go; ,,dlaczego? miałeć strzelać przecie'' ,,Trafiać'' odrzekł ,,nie zwykłem. A chybić nie chciałem''.
str. 5: ,,Ze sportu'' z ilustracjami Pika, ,,Mickiewicz o Skrzyńskim'' oraz ,,Z sali odczytowej'' z ilustracjami Pika; str. 6: Plica Polonica Paranoica Wacława Rogowicza z ilustracjami Pika; str. 7: Wystawa radjowa Słonimskiego oraz ,,Historja Cyrulika III''; str. 8: rys. Czermańskiego z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' pt. O skutecznym rad sposobie; str. 9 i 10: Dodatek do ,,Cyrulika Warszawskiego'', a w nim: ,,W razurze Cyrulika Warszawskiego'' oraz Nieznane rękopisy pisarzy polskich (Wacław Grubiński) i (Jarosław Iwaszkiewicz) Antoniego Słonimskiego, rys. Mai Berezowskiej ,,Mamo ja chcę murzyna''.
nr 4 (4), 1926-06-26
Redaktor i wydawca: Leon Osiński
Zawartość: str. 1: rysunek Czermańskiego z serii "Historia literatury polskiej w obrazach" p.t.: "Emancypantki"; str. 2: Wizyta Juliana Tuwima oraz Terror opinji Antoniego Słonimskiego; str. 3: rys. Czermańskiego "Pan Jan Lorentowicz został mianowany dyrektorem Teatru Narodowego" oraz dokończenie tekstu Słonimskiego; str. 4: rys. Daszyńskiego "Stosowane kapelusze czy stosowne głowy"; str. 5: Nieznane rękopisy pisarzy polskich (Stanisław Ignacy Witkiewicz), dwie fraszki oraz rys. Z. Czermańskiego; str. 6-7: Zielony Kapturek Cami z ilustracjami Daszyńskiego; dodatkowo na stronie 7 rysunek Bartłomiejczyka "Nic nie słyszę"; str. 8: "Ojciec zadżumionych" ("Historia literatury polskiej w obrazach") Czermańskiego; str. 9-10: dodatek do Cyrulika, a w nim m.in.: rysunek Czermańskiego "Gorączka złota" oraz "Przegląd prasy":
"Kurier Warszawski", Nie szukaj w tym dzienniku Słów ostrych jak rapier Jest miękki, czytelniku, Nie to co glass-papier.
"Gazeta Poranna Warszawska", Jakiż można w tym wieku Sklecić konkubinat, Dzisiaj bierze pan Adolf, Wpierw dawał Ordynat.
nr 5 (5), 1926-07-03
Redaktor i wydawca: Leon Osiński
Zawartość: str. 1: rys. Czermańskiego z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' pt. Sprawiedliwie; str. 2: wiersz Mądre żydy oraz tekst Wystawa wynalazków oba autorstwa Słonimskiego; str. 3: dokończenie tekstu ze str. 2 ilustrowanego rysunkami Pika; str. 4: ,,Pan Fajerka'' ('On aceno 'e fuoco) Salvatore di Giacomo w tłumaczeniu Jana Lechonia, rys. Edmunda Bartłomiejczyka; str. 5: rys. Pika z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' Paweł i Gaweł, wiersz Słonimskiego Świętoszek oraz wierszyk ,,Sejm''; str. 6: rys. Czermańskiego ,,Projekty Naprawy Rzeczypospolitej'' oraz dwie fraszki:
O wzmocnieniu władzy prezydenta
Może to będzie lepiej, Co się teraz święci Bo pono Witos pisał: ,,Nasi prezydęci''
Na generała Zagórskiego
Jak jest w całej tej srawie Wiele mówić nie trza: Chemik więzi człowieka Wziętego z powietrza.
str. 7: rys. Pika ,,Jak trwale wybrukować ulice i zarazem pozbyć się złego magistratu?'', oraz Nieznane rękopisy pisarzy polskich (Elizy Orzeszkowej) odnalazł Jarosław Iwaszkiewicz i rys. Grusa ,,Magik-strat''; str. 8: rys. Grusa ,,Na ogólne żądanie kawał o Wilusiu''; str. 9 i 10: Dodatek do ,,Cyrulika Warszawskiego'', a w nim: ,,W razurze Cyrulika Warszawskiego'', rys. Grusa ,,Wstąpienie Niemiec do rady ligi narodów'' oraz Historja Cyrulika IV oraz kilka fraszek i rys. Grusa.
nr 6 (6), 1926-07-10
Redaktor i wydawca: Leon Osiński
Numer ten, na skutek strajku w drukarniach, wyszedł jako czarno--biały oraz w zmniejszonej objętości (8 str. zamiast 10).
Zawartość: str. 1: rys. Czermańskiego ,,poseł Wincenty Witos zjawił się w Sejmie''; str. 2: Bajka o demokratce na gwoździach Mariana Hemara oraz ,,Historja Cyrulika VI''; str. 3: rys. Pika ,,Panu Wojewodzie Darowskiemu zarzucają w Krakowie, że nie pochodzi z Małopolski'', dwa żarty zatytułowane "W rozmowie", m.in.:
--- Przychodzę wczoraj do mego krawca: Nareszcie zrobił garnitur. --- Panie, mówię mu: Sześć dni czasu na zrobienie garnituru! Przez sześć dni Pan Bóg świat stworzył!
--- Ale niech pan spojrzy na ten świat i na ten garnitur!
Polska mitologja Juliana Wołoszynowskiego a także wiersz o tym, jak to 3000 gołębi pocztowych padło ofiarą burzy w przelocie z Francji do Angli; str. 4: dwa rys. Czermańskiego ,,U nas inaczej czyli punktualność i spóźnienie w sporcie'', trzy fraszki, humorystyczna Bibljografja; str. 5: ,,Nowy tryumwirat w teatrach Miejskich'' -- rys. Czermańskiego, ,,Czy klijent jest własnością sprzedającego?'', ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' Do D. D. -- oba rysunki Pika oraz Nieznane rękopisy pisarzy polskich (Julian Tuwim) odnalazł Antoni Słonimski; str. 6: ,,Sprawa Lemoine'a (w stylu Gustawa Flauberta)'' Marcelego Prousta; str. 7: Antoni Słonimski: Święto amerykańskie z ilustracjami Pika; str. 8: rys. Pika z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' pt. Księga ubogich;
nr 7 (7), 1926-07-17
Redaktor i wydawca: Leon Osiński
Zawartość: str. 1: rys. Pika ,,Czternasty lipca''; str. 2: Hymn uczniów szkół średnich Słonimskiego ilustrowany rys. Pika; str. 3: Wiktor Popławski: Bigos hultajski oraz ilustr. Pika; str. 4: Rys. Czermańskiego ,,Pan Bóg nierychliwy ale sprawiedliwy'' oraz fragment Szopki Warszawskiej z 1924 r. zatrzymanej wtedy przez cenzurę; str. 5: rys. Czermańskiego z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'': Dobranoc, fraszka ,,Refleksja'':
Socjalista trąbił Martel I wtym przyszło mu do głowy: ,,Miał być lewicowy kartel A jest Bartel prawicowy''.
oraz ,,Safanduły'' (podpisana: jw.); str. 6: rys. Czermańskiego ,,Redakcja Kurjera Warszawskiego Olchowicz & Hoesick'', Nieznane rękopisy pisarzy polskich Maria Jehanne Wielopolska -- odnalazł Jarosław Iwaszkiewicz oraz Prof. Antoni Ferdynand Ossendowski -- odnalazł Pro-rok (Antoni Słonimski), trzy żarty nawiązujące do ówczesnych zdarzeń politycznych; str. 7: ,,Mistrzostwa lekkoatletyczne'', ,,Historja Cyrulika VI'' oraz dwa rys. Pika; str. 8: rys. Pika ,,Zielony karnawał'' nawiązujący do odbytych w Rembertowie manewrów broni gazowej;
nr 8 (8), 1926-07-24
Redaktor i wydawca: Ludwik Fiszer
Zawartość: str. 1: rys. Czermańskiego z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' pt. Człowiek z budki suflera; str. 2: Piosenka o trzech wesołych Aniołach Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego oraz Lyzander czyli pochwała szczęścia Popławskiego; str. 3: rys. Grusa z cyklu ,,Wielkie miasto'' I oraz dokończenie tekstu Popławskiego; str. 4: ,,Arcydzieła literatury w obrazkach -- Kaprysy Marjanny'' Pika, fraszka "Na kariery Napoleońskie":
Król Hieronim, Król Józef, Król szwedzki, Król Murat Dla nich to walił trony, podburzał lud włoski! Dzisiaj (prócz najważniejszych): pan Bartel, Sujkowski (I pan Artur Śliwiński) --- to samo akurat.
oraz rys. Pika ,,Neo-dekadentyzm''; str. 5: Na rocznicę Fredry i rys. Pika o licytacji pogotowia przez Kasę Chorych; str. 6: Mary Pickford w Warszawie Słonimskiego oraz ,,Projekt medalu na pamiątkę przewrotu majowego'' Pika; str. 7: ,,Historia w przysłowiach'' --- rys. Pika, "Co będzie dziś na obiad" oraz ,,Z teatrów''; str. 8: ,,Historia w przysłowiach'' --- rys. Czermańskiego
nr 9 (9), 1926-07-31
Redaktor i wydawca: Ludwik Fiszer
Zawartość: str. 1: rys. Czermańskiego ,,Bartel Zwycięzca''; str. 2: wiersz Słonimskiego Sielskie westchnienia oraz Sielanka Popławskiego; str. 3: rys. Pika ,,Z powodu wizyty sułtana marokańskiego Mulay-Jusuffa w Paryżu''; str. 4: rys. Czermańskiego: ,,Na gwałt otwierać kina!'', ,,W razurze Cyrulika...'' oraz Bajka o miotłach Jana Lemańskiego; str. 5: rys. Czermańskiego ,,Kult ciała (ustawodawczego)'', rysunek Pika oraz kilka dowcipów, m.in. i ten:
Dwaj żydzi:
--- Mam łamanie w kościach, będzie deszcz.
--- A masz Pan co na łamanie w kościach?
--- Mam.
-- To bierz pan. Poco ma być deszcz.
str. 6: O znajomych Tuwima; str. 7: ,,Polskie Radjo'', rysunki: Pika ,,Co podobno pan Bartel powiedział sejmowi'', Czermańskiego z cyklu ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' pt. Judasz i fraszka ,,O wyjeździe p. Stanisława W. na Hel'':
Grzmi morze. Napoleon-ż łazi tak bez celu? ,,O Ty! Święta Heleno! To jest... o Ty, Helu!''
str. 8: rys. Mai Berezowskiej.
nr 10 (10), 1926-08-07
Redaktor i wydawca: Ludwik Fiszer
Zawartość: str. 1: rys. Zdzisława Czermańskiego ,,Na rocznicę 6 sierpnia''; str. 2: Proverbia Wołoszynowskiego, Strejk Artystów Słonimskiego; str. 3: Ludzie niegłupi Popławskiego oraz ,,Historja literatury polskiej w obrazach'' pt. Słówka Pika; str. 4: rys. Pika ,,Jak Francja została dwukrotnie cudownie ocalona'', Nieznane rękopisy pisarzy polskich (Bruno Winawer) --- przepisał Antoni Słonimski, rys. Pika; str. 5: rys. Pika ,,Piastowcy poparli w sejmie projekty rządowe'' oraz ,,In vino veritas'' -- j.b.; str. 6: ,,Listy dziękczynne pacjenta'' Tristana Bernarda z ilustracjami Pika; str. 7: Humor francuski; str. 8: rys. Kazimierza Grusa ,,Sejm i senat. Wygnanie z raju''.
| Cyrulik Warszawski 11-20 |
