Kategoria:Limeryki

From sapijaszko.net

Limeryki zyskały dużą popularność, zarówno na świecie jak i w Polsce. Przyczyn tego zjawiska doszukiwać się można zarówno w rubasznej, często erotycznej, tematyce jak i w prostej formie, rytmie i rymach wpadających w ucho, dzięki którym limeryk stał się łatwym do zapamiętania.

Według Słownika gatunków literackich ^[1] limeryk to:

gatunek poezji wierszowanej, wywodzącej się z angielskiej i irlandzkiej literatury ludowej o charakterze ludycznym (przypominającej nieco staropolskie facecje, figliki i fraszki oraz utwory zaliczane do literatury sowizdrzalskiej), której rozkwit w "salonowej" literaturze nastąpił na przełomie XIX i XX w., a który obejmuje krótkie, składające się z pięciu wersów utwory o ściśle przestrzeganym układzie rymów aabba (w oryginale angielskim ważny jest także tok rytmiczny -- wiersz pisany jest zazwyczaj anapestem, gdzie wersy 1., 2. i 5. są dłuższe i mają po trzy stopy, zaś wersy 3. i 4. -- po dwie stopy). [...]

Limeryki to wierszyki o charakterze humorystycznym, z elementami purnonsensu, często nieprzyzwoite czy wręcz obsceniczne do tego stopnia, że w purytańskiej, wiktoriańskiej Anglii schyłku XIX w. ich druk był oficjalnie zakazany (zakaz ten obowiązywał aż do lat 60. XX w.).

Jednym z klasyków limeryku angielskiego był E. Lear, autor wydanej w Londynie w 1846 r. Księgi nonsensu. ^[2]

Oryginalny limeryk, z którego inspiracje czerpał Lear, pochodzi z książeczki Anecdotes and Adventures of Fifteen Gentlemen wydanej w Anglii w 1821 r. ^[3]

   There was a sick man of Tobago,
   Liv'd long on rice-gruel and sago;
      But at last to his bliss,
      The physician said this --
   "To a roast leg of mutton you may go."
      Richard Scrafton Sharpe

W przekładzie Stanisława Barańczaka limeryk ten brzmi następująco:

   Pewien starszy mężczyzna z Tobago
   Jadł wyłącznie ryż, kaszkę i sago
      Widząc, że nie polepsza
      Mu się, lekarz rzekł: ,,Z wieprza
    Kotlet usmaż i zjedz go, łamago!''

1. ↑ Bernacki, Marek, Pawlus, Marta - Słowniki gatunków literackich
   

   , Bielsko-Biała, 1999

2. ↑ Lear, Edward - A Book of Nonsense
   

   Wyd. 1, Thomas McLean, London, 1846

3. ↑ - Anecdotes and Adventures of Fifteen Gentlemen
   

   John Marshall, London, 1821