Ryszard Ganszyniec - Julian Tuwim: Czary i czarty polskie oraz wypisy czarnoksięskie
{{#ifexpr: {{#ask:Rodzaj::ArtykułKlucz::ganszyniec-julian-1924|format=count}} > 0 |
{{#if:Stało to się już u nas zjawiskiem typowem, iż laicy na wielu polach wyprzedzają fachowców: dzieje się to właśnie w dziedzinie religjoznawstwa, gdzie nieliczni fachowcy obarczeni są innemi zajęciami zawodowemi i wolą ogłaszać wyniki badań, aniżeli zwracać się do szerszej publiczności. Dzieło p. Tuwima o czarach omawia zagadnienie bardzo ciekawe i ściśle łączące się z naszą cywilizacją i nawet z aktualnemi prądami kulturalnemi; słusznie też, z swego punktu widzenia, pisarz nie pozbawił swego dzieła pewnej wyraźnej tendencji. Dzieło to składa się z dwu części: z obszernego wstępu autora, w którym podaje on systematyczny przegląd kościelnej i świeckiej nauki o czarach i czarowaniach, o postępowaniu karnem stosowanem wobec nich, o wierze w djabła i o czarownictwie w Polsce: druga część podaje obszerne wypisy z książek polskich, odnoszących się do czarów i czarownic.
T. podkreśla w przedmowie, iż nie jest to dzieło naukowe: toteż tylko ważność zagadnień omówionych pobudziła nas do wskazania na to dzieło w tem czasopiśmie. Należy zaś żałować, że autor nie poszedł dalej, gdyż posiada wszelkie dane do pracy naukowej, systematyczność i myśl syntetyczną, duże oczytanie i widocznie dobrą książnicę lub wytrwałość w wyszukiwaniu książek, z których niejedne rzeczywiście są dość rzadkie, chociaż nie tak arcyrzadkie, jak T. może myśli, mówiąc o "krukach białośnieżnych".
W obecnej formie książka nie prowadzi badań dalej, raczej jest krokiem wstecz od mety juz przed 70 latami osiągniętej. Przypuszczam, że autora pobudziła do badań w kierunku wskazanym książka R. W. Berwińskiego (1819-1879), której pierwsze wydanie ukazało się p.t. Studja o literaturze ludowej ze stanowiska historycznej i literackiej krytyki, Poznań 1854; ale ponieważ książka ta leżała kamieniem i zaledwie teraz jest wyczerpana, a może także że autor z powodu skrajności i apostazji stał się niepopularny, zdarto w r. 1862 z całego nakładu kartę tytułową i wklejono nowy senzacyjny tytuł, nie ujawniający nazwiska autora: Studja o gusłach, czarach, zabobonach i przesądach ludowych, który o wiele mniej jest ścisły niż pierwotny. Dzieło Berwińskiego powinno być punktem wyjścia dla prac tego rodzaju, bo stanowi epokę: poglądy, do których doszliśmy dopiero w czasach najnowszych, tam już są jasno wypowiedziane i metodycznie uzasadnione. T. dużo korzystał z materjału podanego w tej książce, niestety mniej z jego metody. To też dzieło Berwińskiego stoi naukowo wyżej od książki T.a: przecież prawie wszystko to, co T. podaje w swej książce, to proste tłumaczenia z dzieł niepolskich, i dlatego conajmniej tytuł uważam za nieścisły. Ale i wartość książki dla publiczności wydaje mi się problematyczna: historyk kultury życzyłby sobie raczej przedruku "Czarownicy powołanej" z odpowiednim wstępem i wyjaśnieniem. Brak w dziele T. tła historycznego, materjał jest bardzo niekompletny, treść dogmatyczna przeważa bardzo nad ludową. Ludoznawca z tym materjałem nic nie może rozpocząć, a także i historyk religji: dla nas wzorem może być J. Hansen: Quellen und Untersuchungen zur Geschichte des Hexenwahns und der Hexenverfolgung, Bonn 1901, do którego sam Hansen napisał wzorową część syntetyczną w dziele: Zauberwahn, Inquisition und Hexenprozess im Mittelalter und die Entstehung der grossen Hexenverfolgung, München 1900. Hansen także podaje w owem dziele same wypisy, ale rzadkich dzieł, niedostępnych i przedewszystkiem poważnych: a przecie Chmielowski np. wszędzie jest pod ręką, i był zresztą już kurjozum za życia, jak obecnie w Niemczech prof. Busch w Monasterze, który obliczył stopnie gorąca i pojemność piekła. Także Malleus maleficarum woli każdy czytać w autentycznem wydaniu łacińskiem, również wcale nierzadkiem: wypisy z obu tych dzieł zajmują u T. już połowę całości wypisów. Ogranicza się więc wartość książki do zalet literackich i stanowi okaz literatury kurjozów, reprezentowanej w Niemczech przez Chr. Vulpiusa i J. Scheiblego, w Polsce zaś przez St. Wasylewskiego.
Ale powtarzamy, iż dzieło nie chce być naukowe. Żywiąc żale za to, czego autor nie dał, dziękujemy szczerze, że poruszył w dobie obecnej zagadnienia u nas zbyt zaniedbane: cieszymy się bardzo, że dzieło tak wspaniałe pod względem technicznym wygląda, a to za cenę bardzo przystępną. Jednak dzieło o polskich czarach i czartach jeszcze nie zostało napisane.|=Treść= Stało to się już u nas zjawiskiem typowem, iż laicy na wielu polach wyprzedzają fachowców: dzieje się to właśnie w dziedzinie religjoznawstwa, gdzie nieliczni fachowcy obarczeni są innemi zajęciami zawodowemi i wolą ogłaszać wyniki badań, aniżeli zwracać się do szerszej publiczności. Dzieło p. Tuwima o czarach omawia zagadnienie bardzo ciekawe i ściśle łączące się z naszą cywilizacją i nawet z aktualnemi prądami kulturalnemi; słusznie też, z swego punktu widzenia, pisarz nie pozbawił swego dzieła pewnej wyraźnej tendencji. Dzieło to składa się z dwu części: z obszernego wstępu autora, w którym podaje on systematyczny przegląd kościelnej i świeckiej nauki o czarach i czarowaniach, o postępowaniu karnem stosowanem wobec nich, o wierze w djabła i o czarownictwie w Polsce: druga część podaje obszerne wypisy z książek polskich, odnoszących się do czarów i czarownic.
T. podkreśla w przedmowie, iż nie jest to dzieło naukowe: toteż tylko ważność zagadnień omówionych pobudziła nas do wskazania na to dzieło w tem czasopiśmie. Należy zaś żałować, że autor nie poszedł dalej, gdyż posiada wszelkie dane do pracy naukowej, systematyczność i myśl syntetyczną, duże oczytanie i widocznie dobrą książnicę lub wytrwałość w wyszukiwaniu książek, z których niejedne rzeczywiście są dość rzadkie, chociaż nie tak arcyrzadkie, jak T. może myśli, mówiąc o "krukach białośnieżnych".
W obecnej formie książka nie prowadzi badań dalej, raczej jest krokiem wstecz od mety juz przed 70 latami osiągniętej. Przypuszczam, że autora pobudziła do badań w kierunku wskazanym książka R. W. Berwińskiego (1819-1879), której pierwsze wydanie ukazało się p.t. Studja o literaturze ludowej ze stanowiska historycznej i literackiej krytyki, Poznań 1854; ale ponieważ książka ta leżała kamieniem i zaledwie teraz jest wyczerpana, a może także że autor z powodu skrajności i apostazji stał się niepopularny, zdarto w r. 1862 z całego nakładu kartę tytułową i wklejono nowy senzacyjny tytuł, nie ujawniający nazwiska autora: Studja o gusłach, czarach, zabobonach i przesądach ludowych, który o wiele mniej jest ścisły niż pierwotny. Dzieło Berwińskiego powinno być punktem wyjścia dla prac tego rodzaju, bo stanowi epokę: poglądy, do których doszliśmy dopiero w czasach najnowszych, tam już są jasno wypowiedziane i metodycznie uzasadnione. T. dużo korzystał z materjału podanego w tej książce, niestety mniej z jego metody. To też dzieło Berwińskiego stoi naukowo wyżej od książki T.a: przecież prawie wszystko to, co T. podaje w swej książce, to proste tłumaczenia z dzieł niepolskich, i dlatego conajmniej tytuł uważam za nieścisły. Ale i wartość książki dla publiczności wydaje mi się problematyczna: historyk kultury życzyłby sobie raczej przedruku "Czarownicy powołanej" z odpowiednim wstępem i wyjaśnieniem. Brak w dziele T. tła historycznego, materjał jest bardzo niekompletny, treść dogmatyczna przeważa bardzo nad ludową. Ludoznawca z tym materjałem nic nie może rozpocząć, a także i historyk religji: dla nas wzorem może być J. Hansen: Quellen und Untersuchungen zur Geschichte des Hexenwahns und der Hexenverfolgung, Bonn 1901, do którego sam Hansen napisał wzorową część syntetyczną w dziele: Zauberwahn, Inquisition und Hexenprozess im Mittelalter und die Entstehung der grossen Hexenverfolgung, München 1900. Hansen także podaje w owem dziele same wypisy, ale rzadkich dzieł, niedostępnych i przedewszystkiem poważnych: a przecie Chmielowski np. wszędzie jest pod ręką, i był zresztą już kurjozum za życia, jak obecnie w Niemczech prof. Busch w Monasterze, który obliczył stopnie gorąca i pojemność piekła. Także Malleus maleficarum woli każdy czytać w autentycznem wydaniu łacińskiem, również wcale nierzadkiem: wypisy z obu tych dzieł zajmują u T. już połowę całości wypisów. Ogranicza się więc wartość książki do zalet literackich i stanowi okaz literatury kurjozów, reprezentowanej w Niemczech przez Chr. Vulpiusa i J. Scheiblego, w Polsce zaś przez St. Wasylewskiego.
Ale powtarzamy, iż dzieło nie chce być naukowe. Żywiąc żale za to, czego autor nie dał, dziękujemy szczerze, że poruszył w dobie obecnej zagadnienia u nas zbyt zaniedbane: cieszymy się bardzo, że dzieło tak wspaniałe pod względem technicznym wygląda, a to za cenę bardzo przystępną. Jednak dzieło o polskich czarach i czartach jeszcze nie zostało napisane.|}}
Dane bibliograficzne
{{#if:Ryszard Ganszyniec|Autor: Ryszard Ganszyniec|}}
Tytuł: Julian Tuwim: Czary i czarty polskie oraz wypisy czarnoksięskie
Pierwodruk w: Lud, {{#if: 6, T. XXIII | nr 6, T. XXIII, | }} {{#ifeq: 1924-07-01 | brak | | {{#ifeq: {{#len:1924-07-01}} | 4 | data::1924-07-01 | {{#time: Y|1924-07-01}} }}}}{{#ifeq: 166-168 | brak ||, str. strony::166-168}}; {{#if: |Przedruk: | }}
{{#ifexpr: {{#ask: Przedruk::ganszyniec-julian-1924|format=count}} > 0 | Przedruk w tomach: {{#ask: Przedruk::ganszyniec-julian-1924|format=list|outro=.}} | }} {{#if: | Uwagi: |}}
{{#ifexpr: {{#ask:Rodzaj::RecenzjaKlucz rodzaju::ganszyniec-julian-1924|format=count}} > 0 | Recenzje: {{#ask:Rodzaj::RecenzjaKlucz rodzaju::ganszyniec-julian-1924 |sort=Data |format=ul}} | }}
{{#ifexpr: {{#ask:Rodzaj::PolemikaKlucz rodzaju::ganszyniec-julian-1924|format=count}} > 0 | patrz też: {{#ask:Rodzaj::PolemikaKlucz rodzaju::ganszyniec-julian-1924 |sort=Data |format=ul}} | }}
{{#if: {{#ifeq: Journal | Journal | {{#ask:Journal::+Klucz::Lud-1924 | limit=1 |mainlabel=- |? Tytuł |? Numer |? Data wydania nieformatowana |? Wydawca |format=template |template=Formatuj źródło }} | {{#ifeq: Journal | Book | {{#ask:Rodzaj::BookKlucz::Lud-1924 | limit=1 |mainlabel=- |? Autor |? Edytor |? Tytuł |? Miejsce wydania |? Data wydania |? Nazwastrony |format=template |template=Formatuj źródło książkowe }} | inne }} }}|Źródło tekstu: {{#ifeq: Journal | Journal | {{#ask:Journal::+Klucz::Lud-1924 | limit=1 |mainlabel=- |? Tytuł |? Numer |? Data wydania nieformatowana |? Wydawca |format=template |template=Formatuj źródło }} | {{#ifeq: Journal | Book | {{#ask:Rodzaj::BookKlucz::Lud-1924 | limit=1 |mainlabel=- |? Autor |? Edytor |? Tytuł |? Miejsce wydania |? Data wydania |? Nazwastrony |format=template |template=Formatuj źródło książkowe }} | inne }}
}}|}}{{#if: Ryszard Ganszyniec | Julian Tuwim: Czary i czarty polskie oraz wypisy czarnoksięskie | }}{{#if: Ryszard Ganszyniec | | }} {{#ifeq: 6, T. XXIII | brak | | }}{{#ifeq: 1924-07-01 | brak | | {{#ifeq: {{#len:1924-07-01}} | 4 | | [[rok publikacji::{{#time: Y|1924-07-01}}| ]] }} }} {{#if:tuwim-czary-1924| | }}{{#if: |[[Stradecki::{{{Stradecki}}}|]]|}}
<headertabs/>
|{{#if:Stało to się już u nas zjawiskiem typowem, iż laicy na wielu polach wyprzedzają fachowców: dzieje się to właśnie w dziedzinie religjoznawstwa, gdzie nieliczni fachowcy obarczeni są innemi zajęciami zawodowemi i wolą ogłaszać wyniki badań, aniżeli zwracać się do szerszej publiczności. Dzieło p. Tuwima o czarach omawia zagadnienie bardzo ciekawe i ściśle łączące się z naszą cywilizacją i nawet z aktualnemi prądami kulturalnemi; słusznie też, z swego punktu widzenia, pisarz nie pozbawił swego dzieła pewnej wyraźnej tendencji. Dzieło to składa się z dwu części: z obszernego wstępu autora, w którym podaje on systematyczny przegląd kościelnej i świeckiej nauki o czarach i czarowaniach, o postępowaniu karnem stosowanem wobec nich, o wierze w djabła i o czarownictwie w Polsce: druga część podaje obszerne wypisy z książek polskich, odnoszących się do czarów i czarownic.
T. podkreśla w przedmowie, iż nie jest to dzieło naukowe: toteż tylko ważność zagadnień omówionych pobudziła nas do wskazania na to dzieło w tem czasopiśmie. Należy zaś żałować, że autor nie poszedł dalej, gdyż posiada wszelkie dane do pracy naukowej, systematyczność i myśl syntetyczną, duże oczytanie i widocznie dobrą książnicę lub wytrwałość w wyszukiwaniu książek, z których niejedne rzeczywiście są dość rzadkie, chociaż nie tak arcyrzadkie, jak T. może myśli, mówiąc o "krukach białośnieżnych".
W obecnej formie książka nie prowadzi badań dalej, raczej jest krokiem wstecz od mety juz przed 70 latami osiągniętej. Przypuszczam, że autora pobudziła do badań w kierunku wskazanym książka R. W. Berwińskiego (1819-1879), której pierwsze wydanie ukazało się p.t. Studja o literaturze ludowej ze stanowiska historycznej i literackiej krytyki, Poznań 1854; ale ponieważ książka ta leżała kamieniem i zaledwie teraz jest wyczerpana, a może także że autor z powodu skrajności i apostazji stał się niepopularny, zdarto w r. 1862 z całego nakładu kartę tytułową i wklejono nowy senzacyjny tytuł, nie ujawniający nazwiska autora: Studja o gusłach, czarach, zabobonach i przesądach ludowych, który o wiele mniej jest ścisły niż pierwotny. Dzieło Berwińskiego powinno być punktem wyjścia dla prac tego rodzaju, bo stanowi epokę: poglądy, do których doszliśmy dopiero w czasach najnowszych, tam już są jasno wypowiedziane i metodycznie uzasadnione. T. dużo korzystał z materjału podanego w tej książce, niestety mniej z jego metody. To też dzieło Berwińskiego stoi naukowo wyżej od książki T.a: przecież prawie wszystko to, co T. podaje w swej książce, to proste tłumaczenia z dzieł niepolskich, i dlatego conajmniej tytuł uważam za nieścisły. Ale i wartość książki dla publiczności wydaje mi się problematyczna: historyk kultury życzyłby sobie raczej przedruku "Czarownicy powołanej" z odpowiednim wstępem i wyjaśnieniem. Brak w dziele T. tła historycznego, materjał jest bardzo niekompletny, treść dogmatyczna przeważa bardzo nad ludową. Ludoznawca z tym materjałem nic nie może rozpocząć, a także i historyk religji: dla nas wzorem może być J. Hansen: Quellen und Untersuchungen zur Geschichte des Hexenwahns und der Hexenverfolgung, Bonn 1901, do którego sam Hansen napisał wzorową część syntetyczną w dziele: Zauberwahn, Inquisition und Hexenprozess im Mittelalter und die Entstehung der grossen Hexenverfolgung, München 1900. Hansen także podaje w owem dziele same wypisy, ale rzadkich dzieł, niedostępnych i przedewszystkiem poważnych: a przecie Chmielowski np. wszędzie jest pod ręką, i był zresztą już kurjozum za życia, jak obecnie w Niemczech prof. Busch w Monasterze, który obliczył stopnie gorąca i pojemność piekła. Także Malleus maleficarum woli każdy czytać w autentycznem wydaniu łacińskiem, również wcale nierzadkiem: wypisy z obu tych dzieł zajmują u T. już połowę całości wypisów. Ogranicza się więc wartość książki do zalet literackich i stanowi okaz literatury kurjozów, reprezentowanej w Niemczech przez Chr. Vulpiusa i J. Scheiblego, w Polsce zaś przez St. Wasylewskiego.
Ale powtarzamy, iż dzieło nie chce być naukowe. Żywiąc żale za to, czego autor nie dał, dziękujemy szczerze, że poruszył w dobie obecnej zagadnienia u nas zbyt zaniedbane: cieszymy się bardzo, że dzieło tak wspaniałe pod względem technicznym wygląda, a to za cenę bardzo przystępną. Jednak dzieło o polskich czarach i czartach jeszcze nie zostało napisane.|Stało to się już u nas zjawiskiem typowem, iż laicy na wielu polach wyprzedzają fachowców: dzieje się to właśnie w dziedzinie religjoznawstwa, gdzie nieliczni fachowcy obarczeni są innemi zajęciami zawodowemi i wolą ogłaszać wyniki badań, aniżeli zwracać się do szerszej publiczności. Dzieło p. Tuwima o czarach omawia zagadnienie bardzo ciekawe i ściśle łączące się z naszą cywilizacją i nawet z aktualnemi prądami kulturalnemi; słusznie też, z swego punktu widzenia, pisarz nie pozbawił swego dzieła pewnej wyraźnej tendencji. Dzieło to składa się z dwu części: z obszernego wstępu autora, w którym podaje on systematyczny przegląd kościelnej i świeckiej nauki o czarach i czarowaniach, o postępowaniu karnem stosowanem wobec nich, o wierze w djabła i o czarownictwie w Polsce: druga część podaje obszerne wypisy z książek polskich, odnoszących się do czarów i czarownic.
T. podkreśla w przedmowie, iż nie jest to dzieło naukowe: toteż tylko ważność zagadnień omówionych pobudziła nas do wskazania na to dzieło w tem czasopiśmie. Należy zaś żałować, że autor nie poszedł dalej, gdyż posiada wszelkie dane do pracy naukowej, systematyczność i myśl syntetyczną, duże oczytanie i widocznie dobrą książnicę lub wytrwałość w wyszukiwaniu książek, z których niejedne rzeczywiście są dość rzadkie, chociaż nie tak arcyrzadkie, jak T. może myśli, mówiąc o "krukach białośnieżnych".
W obecnej formie książka nie prowadzi badań dalej, raczej jest krokiem wstecz od mety juz przed 70 latami osiągniętej. Przypuszczam, że autora pobudziła do badań w kierunku wskazanym książka R. W. Berwińskiego (1819-1879), której pierwsze wydanie ukazało się p.t. Studja o literaturze ludowej ze stanowiska historycznej i literackiej krytyki, Poznań 1854; ale ponieważ książka ta leżała kamieniem i zaledwie teraz jest wyczerpana, a może także że autor z powodu skrajności i apostazji stał się niepopularny, zdarto w r. 1862 z całego nakładu kartę tytułową i wklejono nowy senzacyjny tytuł, nie ujawniający nazwiska autora: Studja o gusłach, czarach, zabobonach i przesądach ludowych, który o wiele mniej jest ścisły niż pierwotny. Dzieło Berwińskiego powinno być punktem wyjścia dla prac tego rodzaju, bo stanowi epokę: poglądy, do których doszliśmy dopiero w czasach najnowszych, tam już są jasno wypowiedziane i metodycznie uzasadnione. T. dużo korzystał z materjału podanego w tej książce, niestety mniej z jego metody. To też dzieło Berwińskiego stoi naukowo wyżej od książki T.a: przecież prawie wszystko to, co T. podaje w swej książce, to proste tłumaczenia z dzieł niepolskich, i dlatego conajmniej tytuł uważam za nieścisły. Ale i wartość książki dla publiczności wydaje mi się problematyczna: historyk kultury życzyłby sobie raczej przedruku "Czarownicy powołanej" z odpowiednim wstępem i wyjaśnieniem. Brak w dziele T. tła historycznego, materjał jest bardzo niekompletny, treść dogmatyczna przeważa bardzo nad ludową. Ludoznawca z tym materjałem nic nie może rozpocząć, a także i historyk religji: dla nas wzorem może być J. Hansen: Quellen und Untersuchungen zur Geschichte des Hexenwahns und der Hexenverfolgung, Bonn 1901, do którego sam Hansen napisał wzorową część syntetyczną w dziele: Zauberwahn, Inquisition und Hexenprozess im Mittelalter und die Entstehung der grossen Hexenverfolgung, München 1900. Hansen także podaje w owem dziele same wypisy, ale rzadkich dzieł, niedostępnych i przedewszystkiem poważnych: a przecie Chmielowski np. wszędzie jest pod ręką, i był zresztą już kurjozum za życia, jak obecnie w Niemczech prof. Busch w Monasterze, który obliczył stopnie gorąca i pojemność piekła. Także Malleus maleficarum woli każdy czytać w autentycznem wydaniu łacińskiem, również wcale nierzadkiem: wypisy z obu tych dzieł zajmują u T. już połowę całości wypisów. Ogranicza się więc wartość książki do zalet literackich i stanowi okaz literatury kurjozów, reprezentowanej w Niemczech przez Chr. Vulpiusa i J. Scheiblego, w Polsce zaś przez St. Wasylewskiego.
Ale powtarzamy, iż dzieło nie chce być naukowe. Żywiąc żale za to, czego autor nie dał, dziękujemy szczerze, że poruszył w dobie obecnej zagadnienia u nas zbyt zaniedbane: cieszymy się bardzo, że dzieło tak wspaniałe pod względem technicznym wygląda, a to za cenę bardzo przystępną. Jednak dzieło o polskich czarach i czartach jeszcze nie zostało napisane.|}}
{{#if:Lud|Pierwodruk w: Lud,|}} {{#if: 6, T. XXIII | nr 6, T. XXIII, | }}{{#ifeq: 1924-07-01 | brak | | {{#ifeq: {{#len:1924-07-01}} | 4 | data::1924-07-01 | {{#time: Y|1924-07-01}} }}}}{{#ifeq: 166-168 | brak ||, str. strony::166-168}}; {{#if: |Przedruk: | }} {{#ifexpr: {{#ask: Przedruk::ganszyniec-julian-1924|format=count}} > 0 | Przedruk w tomach: {{#ask: Przedruk::ganszyniec-julian-1924|sort=Data wydania|order=asc|format=list|outro=.}} | }} {{#if: | Uwagi: |}}
{{#ifexpr: {{#ask:Rodzaj::RecenzjaKlucz rodzaju::ganszyniec-julian-1924|format=count}} > 0 | Recenzje:
{{#ask:Rodzaj::RecenzjaKlucz rodzaju::ganszyniec-julian-1924
|sort=Data
|format=ul}} | }}
{{#ifexpr: {{#ask:Rodzaj::PolemikaKlucz rodzaju::ganszyniec-julian-1924|format=count}} > 0 | patrz też: {{#ask:Rodzaj::PolemikaKlucz rodzaju::ganszyniec-julian-1924 |sort=Data |format=ul}} | }}
{{#if: {{#ifeq: Journal | Journal | {{#ask:Journal::+Klucz::Lud-1924 | limit=1 |mainlabel=- |? Tytuł |? Numer |? Data wydania nieformatowana |? Wydawca |format=template |template=Formatuj źródło }} | {{#ifeq: Journal | Book | {{#ask:Rodzaj::BookKlucz::Lud-1924 | limit=1 |mainlabel=- |? Autor |? Edytor |? Tytuł |? Miejsce wydania |? Data wydania |? Nazwastrony |format=template |template=Formatuj źródło książkowe }} | inne }} }}|Źródło tekstu: {{#ifeq: Journal | Journal | {{#ask:Journal::+Klucz::Lud-1924 | limit=1 |mainlabel=- |? Tytuł |? Numer |? Data wydania nieformatowana |? Wydawca |format=template |template=Formatuj źródło }} | {{#ifeq: Journal | Book | {{#ask:Rodzaj::BookKlucz::Lud-1924 | limit=1 |mainlabel=- |? Autor |? Edytor |? Tytuł |? Miejsce wydania |? Data wydania |? Nazwastrony |format=template |template=Formatuj źródło książkowe }} | inne }}
}}|}}{{#if: Ryszard Ganszyniec | Julian Tuwim: Czary i czarty polskie oraz wypisy czarnoksięskie | }}{{#if: Ryszard Ganszyniec | | }} {{#ifeq: 6, T. XXIII | brak | | }}{{#ifeq: 1924-07-01 | brak | | {{#ifeq: {{#len:1924-07-01}} | 4 | | [[rok publikacji::{{#time: Y|1924-07-01}}| ]] }} }} {{#if:tuwim-czary-1924| | }}{{#if: |[[Stradecki::{{{Stradecki}}}|]]|}}
}}
